Ў такога зверскага, бесчалаввечнага злачынства, як генацыд, тэрміну даўнасці зусім няма, і мы не маем ніякога маральнага права забыць гэту вялікую, горкую трагедыю нашай краіны.

Фашысткія захопнікі ўводзілі на акупаваных терыторыях так званы "новы парадак". Ідэйнай асновай такога парадка стала чалавеканенавісткая «расавая тэорыя» нацыстаў. Паводле гэтай тэорыі сцвярджалася перавага арыйскай расы над усемі другімі, неабходнасць пашырэння «жыццёвай прасторы» для немцаў і іх «права» на панаванне ў свеце.

Адносіны гітлераўцаў да мірнага насельніцтва былі выкладзены ў плане "Ост", паводле якога 75% беларусаў падлягалі выселенню (людзей, якіх вывазілі з СССР на працу ў фашысткую Германію, называлі остарбайтэрамі), а астатнія 25% - анямэчванню. На вайне паміраў кожны чацвёрты, а то і кожны трэці, па некаторым сведкам, беларус. Усе цыгане и еўрэі - растрэльвалісь. Еўрэскую частку насельніцтва сганялі у спецыяльныя месца - гета (рус. - гетто). Падрабязней пра халакост вы можаце прачытаць на Інтэрнет-партале "Яд Вашем".

---

Немцы будавалі канцалагера на тэрыторыі Беларусі. Было пабудавана больш чым 260 лагерэй смерці. Самы вялікі з ніх - Трасцянец (там было забіта не меньш чым 546 тысяч чалавек). Ў свеце ён знаходзіцца на чацвёртым месцы пасля Аушвіца, Трэблінкі і Майданека. Аднымі з самых жудасных лагерэй смерці былі канцлагера для дзяцей. Адзін з ніх размяшчаўся ў пасёлку Красны Бераг. Фашысты забяспечвалі дзіцячай кроўю сваіх раненых салдат.

---

Адно з першых афіцыйных расследаванній злачынстваў фашыстаў было праведзена пракуратурай воінскай часткі, якая вызвалівала Віцебскую вобласць восенню 1943 года

---

5 студзеня 2022 года быў прыняты Закон Рэспублікі Беларусь «Аб генацыдзе беларускага народа». У артыкуле 1 Закона пазначана, што здзейсненыя нацыстамі і іх супольнікамі ў годы Вялікай Айчыннай вайны злачынства, накіраваныя на планамернае фізічнае знішчэнне насельніцтва, прызнаюцца генацыдам беларускага народа.